Hướng dẫn bày mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng chuẩn phong tục cổ truyền

17/09/2023 09:21

 

Theo quan niệm tín ngưỡng dân gian, mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng là một trong những mâm lễ cúng quan trọng nhất trong năm với ý nghĩa là ngày Rằm đầu tiên của năm mới. Chính vì thế, các gia đình Việt thường chuẩn bị mâm cỗ thịnh soạn để cầu may mắn, bình an, no đủ cả năm. Cùng đồ đồng Thiên Phúc tham khảo mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ, đẹp mắt và ý nghĩa ngay trong bài viết dưới đây nhé.

Chi tiết ý nghĩa mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng

Từ xa xưa, ông cha ta đã có câu “Giỗ Tết cả năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”, “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày Rằm tháng Giêng”. Chính vì vậy, vào ngày Rằm tháng Giêng, tất cả các gia đình việc đều rất cẩn trọng trong việc sắm lễ, bày mâm cơm cúng. Vào ngày này, còn có người lên chùa cầu may mắn, bình an rồi mới làm lễ tại nhà để mong nhận được nhiều phước lành, tài lộc đến với gia đình.

Hơn nữa, theo quan niệm trong dân gian, Rằm tháng Giêng còn được gọi là Tết muộn. Vì thế, từ lâu trong tâm thức của người Việt xem Rằm tháng Giêng có ý nghĩa không khác gì với Tết Nguyên Đán. Sau Rằm tháng Giêng mới là thời điểm chính thức bước vào thời gian lao động, kết thúc thời gian nghỉ ngơi, chơi Xuân.

Có thể nói, Rằm tháng Giêng là một ngày chính rằm quan trọng nhất trong văn hóa tín ngưỡng của người Việt Nam. Trong Phật Giáo, Rằm tháng Giêng cũng là một ngày quan trọng và mang ý nghĩa lớn. Vào ngày này, Phật tử lên chùa cúng dâng sao giải hạn. với mong muốn trừ tai ách, cầu nguyện an lành cho các thành viên trong gia đình. Chính vì thế, vào ngày này, nhiều chùa lập đàn, tụng niệm kinh Phật, hồi hướng công đức đầu năm, mong cầu phát sinh yên bình, hạnh phúc.

Như vậy, mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng mang ý nghĩa trước là kính Phật, gia tiên, sau là để mong tài lộc, may mắn, bình an trong gia đạo.

Chi tiết ý nghĩa mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng
Chi tiết ý nghĩa mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng

Nên sắm lễ như thế nào vào ngày Rằm tháng Giêng?

Tùy thuộc vào tín ngưỡng của mỗi gia đình và xác định cúng Thổ Công, Thần Tài, Thần Phật hay gia tiên. Ngày Rằm tháng Giêng cũng chính là thời điểm mà Phật giáng lâm, vì vậy, những gia đình Việt thường sắm hai lễ cúng là cúng Phật và cúng gia tiên để cúng tại gia.

Mỗi vùng miền lại tuy có thể có phong tục khác nhau, cách chuẩn bị mâm lễ cũng tùy thuộc vào điều kiện mỗi gia đình, nhưng đều là để thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với ông bà tổ tiên, Phật Thánh và cầu cho một năm an lành, ăn nên làm ra. Vì thế, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán của địa phương mà chuẩn bị mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng sao cho phù hợp.

Nên sắm lễ như thế nào vào ngày Rằm tháng Giêng?
Nên sắm lễ như thế nào vào ngày Rằm tháng Giêng?

Gợi ý mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ, đẹp mắt, chuẩn phong tục cổ truyền

Trong ngày Rằm tháng Giêng, mỗi gia đình người Việt có thể chuẩn bị lễ chay, hoa quả, hương đèn hoặc mâm lễ mặn, xôi gà, cơm canh thành kính dâng tổ tiên. Bên cạnh đó, các gia đình cũng thường hay sắm hai lễ cúng một là cúng Phật, hai là cúng Tổ Tiên.

Mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng bàn thờ Phật

Ngày Rằm tháng Giêng là ngày tránh sát sinh, gia chủ nên ăn chay và chuẩn bị mâm cơm chay để giải hạn cho cả năm cầu mong bình an, may mắn. Lễ vật bày trên mâm cúng thường là hoa quả tươi, xôi chè, các món canh, đậu không thêm hương liệu. Ngày nay, người ta thường thêm cả món bánh trôi trên mâm cúng Phật với ý nghĩa mong cả năm mọi sự được trôi chảy, hanh thông, thuận lợi và tròn đầy.

Gia chủ có thể tham khảo mâm cúng chay dưới đây:

  • Hoa quả tươi
  • Xôi chè
  • Các món đậu
  • Nấm xào
  • Canh không hương liệu
  • Chè trôi nước

Tùy loại cỗ chay mà có thể bày số lượng món ăn từ khoảng 10, 12 haowjc 25 món. Mâm cơm có màu sắc bắt mắt, tượng trưng cho Ngũ Hành để cầu mong sự thuận lợi, may mắn trong một năm mới. 

Mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng trên bàn thờ Tổ Tiên

Mâm cỗ cúng gia tiên thường là mâm lễ mặn, thì mâm cúng này được chuẩn bị tương đối giống với mâm cơm cúng ngày Tết. Mâm cỗ mặn thường có 6 địa, 4 bát, trong đó gồm các món đồ mặn như thịt, cá kho, giò chả, nem rán, các món rau xào, xôi hoặc bánh chưng, canh như canh mọc, canh rau, canh miến,... Tổng cộng có 10 món bày trí trên mâm cúng. 

Đối với mỗi gia đình có những ước muốn riêng sẽ có cách bày mâm cúng khác nhau, bánh chưng tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, vững chắc của đất, thịt lợn đã chế biến thuộc phần âm, dưa hành rau củ thuộc phần dương, âm dương hài hòa, vạn vật phát triển. Trong mâm lễ có thêm cơm trắng, đĩa xôi mang ý nghĩa hòa hợp đầy đủ âm dương, nếp tẻ, bát nước chấm hình tròn đặt ở giữa, tượng trưng cho vũ trụ kết nối. 

Tất cả mâm cỗ mang đầy đủ mong muốn an lành, xua đi đen đủi, cầu cho năm mới được an khang thịnh vượng.

Ngoài mâm cơm cúng mặn, gia chủ cũng nên chuẩn bị thêm hương, hoa quả tươi, vàng mã, đèn nến, rượu, trầu cau.

Gia chủ có thể tham khảo mâm cơm cúng mặn dưới đây:

  • Xôi
  • Thịt lợn luộc
  • Thịt gà luộc
  • Chả giò
  • Rau xào
  • Canh miến hoặc canh măng
Mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng trên bàn thờ Tổ Tiên
Mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng trên bàn thờ Tổ Tiên

Bài cúng Rằm tháng Giêng tại nhà

Bên cạnh việc thành kính chuẩn bị mâm cơm cúng đẹp mắt, đầy đủ và ý nghĩa, gia chủ cũng cần biết đọc văn khấn sao cho chính xác.

Gia chủ có thể tham khảo bài văn cúng Rằm tháng Giêng dưới đây:

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

–  Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

– Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân. Cùng chư vị Tôn thần, cô hồn cùng gia tiên hai họ nội họ ngoại.

Tín chủ (chúng) con là: …… Ngụ tại: ……..

Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm…, gặp tiết Nguyên tiêu. Tín chủ con lòng thành, sửa sang hương đăng. Sắm sanh lễ vật, dâng lên trước án.

Chúng con kính mời các ngài linh thiêng nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ…. nghe lời khẩn cầu, kính mời của con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Phù hộ độ trì cho gia chung chúng con được vạn sự tốt lành. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng an bình.

Bài cúng Rằm tháng Giêng tại nhà
Bài cúng Rằm tháng Giêng tại nhà

Những lưu ý khi cúng Rằm tháng Giêng

Để thể hiện tấm lòng thành kính của gia chủ, bên cạnh việc chuẩn bị mâm cúng và văn khấn, gia chủ cũng cần lưu ý những vấn đề sau đây:

Chuẩn bị mâm cơm cúng đầy đủ, đẹp mắt, ý nghĩa

Chuẩn bị không gian cúng trước bàn thờ gia tiên, nếu như không đủ chỗ thì chuẩn bị thêm một chiếc bàn để đặt lễ

Thắp nhang đèn để mời gia tiên, Thần Phật về báo cúng Rằm tháng Giêng

Người cúng phải ăn mặc gọn gàng, đầu tóc, quần áo chỉnh tề

Gia chủ khi đọc văn khấn có thể đọc thầm nhưng phải rõ ràng, mạch lạc

Sau khi hương cháy hết, gia chủ mang tiền vàng đi hóa để tạ ơn cho ngày Rằm tháng Giêng

Bài viết trên đây của đồ đồng Thiên Phúc đã gợi ý cho quý bạn đọc cách chuẩn bị mâm cơm cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ, đẹp mắt, ý nghĩa và chuẩn phong tục cổ truyền. Hy vọng bài viết đã mang tới những kiến thức hữu ích để lễ cúng Rằm tháng Giêng được suôn sẻ và cả năm thuận lợi, may mắn. 

Share
Thêm vào giỏ hàng thành công
Đăng ký nhận tin
Kết nối với chúng tôi
Royal Thiên Phúc
  • Cơ sở 1: 663 Giải Phóng, Giáp Bát, Hoàng Mai, Hà Nội​
  • Cơ sở 2: Số 9 B1 Nguyễn Cảnh Dị, Đại Kim, Hoàng Mai, Hà Nội​
  • Cơ sở 3: 121B Nguyễn Văn Trỗi , P12 , Quận Phú Nhuận - TP.HCM​
  • Xưởng sản xuất: Khu A – Thị Trấn Lâm – Ý Yên – Nam Định​
  • Hotline: 0947.90.6666
  • Email: royal.thienphuc@gmail.com
Để lại số điện thoại để được ưu đãi 30%
Bản đồ
Zalo Chat